Papież zachęca Polaków do udziału w Gorzkich żalach
Treść papieskich pozdrowień:
„Serdecznie pozdrawiam Polaków. Od ponad trzystu lat w Wielkim Poście, śpiewając Gorzkie żale, rozważacie Mękę Jezusa i boleści Jego Matki. Zachęcam do udziału w tych nabożeństwach. Niech modlitwie towarzyszą konkretne czyny miłości: pomoc, pojednanie i budowanie pokoju, szczególnie w waszych rodzinach i we wspólnocie Kościoła. Wszystkich was błogosławię”.
Gorzkie Żale to nabożeństwo w całości polskie — nie mają one odpowiednika w liturgii zachodniej i do dziś odprawiane są właściwie tylko w Polsce oraz w polonijnych parafiach za granicą.
Terminy Gorzkich Żali 2026 (niedziele):
- 22 lutego 2026 – I Niedziela Wielkiego Postu
- 1 marca 2026 – II Niedziela Wielkiego Postu
- 8 marca 2026 – III Niedziela Wielkiego Postu
- 15 marca 2026 – IV Niedziela Wielkiego Postu
- 22 marca 2026 – V Niedziela Wielkiego Postu
- 29 marca 2026 – VI Niedziela Wielkiego Postu (Niedziela Palmowa)
Jak powstały?
Powstanie Gorzkich Żali wiąże się ściśle z Bractwem Świętego Rocha przy kościele Świętego Krzyża w Warszawie. Bractwo to obok działalności charytatywnej uczestniczyło w procesjach pokutniczych i odprawianiu pasji. Ststanskostka
Ciekawostką jest, że nabożeństwo powstało poniekąd przez przypadek — z konfliktu między bractwami o pierwszeństwo w procesjach pasyjnych. Przełożony ks. Michał Tarło zakazał członkom Bractwa Świętego Rocha udziału w procesjach i zwrócił się do opiekuna bractwa, ks. Wawrzyńca Stanisława Bennika, o napisanie własnego, osobnego nabożeństwa. Marianie
Pierwsze Gorzkie Żale odprawiono 13 marca 1707 roku w kościele Świętego Krzyża w Warszawie. Oryginalny tytuł brzmiał: „Snopek Mirry z Ogrodu Gethsemańskiego albo żałosne Gorzkie Męki Syna Bożego rozpamiętywanie". Swjerzy-poznan
Skąd nazwa?
Nazwa pochodzi od pierwszych słów pieśni otwierającej nabożeństwo: „Gorzkie żale przybywajcie, serca nasze przenikajcie".
Jak się rozprzestrzeniły?
Misjonarze szybko zaprowadzili Gorzkie Żale w swoich placówkach, a ponieważ w XVIII wieku prowadzili 22 z 31 seminariów w Polsce, zaszczepili umiłowanie do tego nabożeństwa w wielu młodych kapłanach. Ststanskostka Stamtąd trafiło do całego kraju.
Struktura nabożeństwa nawiązuje do brewiarzowej Jutrzni — trzy części odpowiadają trzem Nokturnom i przedstawiają kolejno: pojmanie w Getsemani i wyrok, biczowanie i ukoronowanie cierniem, oraz drogę krzyżową i śmierć Jezusa.
