Świadczenie to przysługuje osobom objętym ubezpieczeniem chorobowym, czyli tym, od których wynagrodzenia odprowadzana jest składka chorobowa do ZUS. Ubezpieczenie chorobowe jest obowiązkowe dla osób zatrudnionych na umowę o pracę, natomiast osoby prowadzące działalność gospodarczą lub pracujące na umowie zleceniu mogą przystąpić do niego dobrowolnie. Warto to zrobić, ponieważ z ubezpieczenia chorobowego można korzystać nie tylko w czasie własnej choroby, ale również wtedy, gdy trzeba zaopiekować się chorym dzieckiem, rodzicem czy innym członkiem rodziny wymagającym pomocy, w tym osobą starszą.
Aby otrzymać zasiłek, należy złożyć wniosek do ZUS. Można to zrobić osobiście w placówce, wysłać wniosek pocztą lub złożyć go elektronicznie przez profil PUE ZUS, co jest najszybszą i najwygodniejszą formą. W dużych firmach zasiłek opiekuńczy wypłaca pracodawca, natomiast w zakładach zatrudniających mniej niż 20 osób – ZUS. Właściwe wypełnienie i przekazanie dokumentów pozwala uniknąć postępowań wyjaśniających, które mogłyby opóźnić wypłatę świadczenia.
Zasiłek opiekuńczy przysługuje maksymalnie przez 60 dni w roku kalendarzowym na opiekę nad chorym dzieckiem do 14. roku życia lub zdrowym dzieckiem do lat 8 w określonych sytuacjach, na przykład w razie nieprzewidzianego zamknięcia żłobka czy przedszkola. Z prawa do zasiłku mogą skorzystać oboje rodzice, ale za ten sam okres świadczenie może otrzymać tylko jedno z nich.
W przypadku opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, które ukończyło 8 lat, ale nie ma jeszcze 18, zasiłek można pobierać do 30 dni w roku kalendarzowym. Dotyczy to sytuacji, gdy drugi rodzic lub opiekun nie może czasowo sprawować opieki, na przykład z powodu porodu, choroby lub pobytu w szpitalu. Taki sam limit obowiązuje w przypadku opieki nad chorym dzieckiem niepełnosprawnym w wieku od 14 do 18 lat, o ile dziecko posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczenie o niepełnosprawności z odpowiednimi wskazaniami dotyczącymi konieczności stałej opieki.
Jeżeli natomiast opiekujemy się chorym dzieckiem powyżej 14. roku życia (nieposiadającym niepełnosprawności) lub innym chorym członkiem rodziny – małżonkiem, rodzicem, dziadkiem, teściem, osobą starszą, wnukiem czy rodzeństwem – zasiłek przysługuje maksymalnie przez 14 dni w roku kalendarzowym. Łączny okres pobierania zasiłku opiekuńczego nie może przekroczyć 60 dni w roku, niezależnie od liczby osób wymagających opieki.
Co istotne, prawo do zasiłku opiekuńczego przysługuje niezależnie od długości okresu ubezpieczenia. Oznacza to, że można z niego skorzystać nawet wtedy, gdy dziecko, rodzic lub inny członek rodziny zachoruje już po tygodniu od rozpoczęcia pracy.
