- W miastach na prawach powiatu wprowadzimy obowiązkowy budżet obywatelski o gwarantowanej wysokości minimalnej 0,5% wydatków budżetu miasta – powiedział na wstępie senator PiS, który podkreśla, że w wielu gminach obecnie nie ma budżetu obywatelskiego, a przykładowo w Jeleniej Górze pula na ten cel z roku na rok jest coraz niższa.
Jakie zmiany jeszcze proponuje partia rządząca? Wprowadzenie obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej w samorządach wszystkich szczebli. Obrady rad gmin, miast, powiatów i sejmików wojewódzkich będą nagrywane i transmitowane w internecie. - Wprowadzimy również obowiązek elektronicznej rejestracji głosowań i upubliczniania rejestru głosowań jawnych każdego radnego – dodaje K. Mróz. Powyższe regulacje już funkcjonują w Jeleniej Górze, ale w większości gmin takiej transparentności nie ma.
Każdy klub w radzie zyska prawo wniesienia jednego punktu porządku obrad na sesję, bez możliwości jego zdjęcia. Radni zyskają indywidualne uprawnienia kontrolne wobec samorządowych spółek, urzędu i innych jednostek organizacyjnych, na wzór uprawnień posłów wobec jednostek państwowych. Pracownicy zapewniający obsługę biurową radnych zostaną wyodrębnieni ze struktur urzędu i poddani zwierzchnictwu służbowemu przewodniczącego rady. Obecnie są zwykłymi urzędnikami, podlegającymi władzy wójta/burmistrza itp. Nie może być tak, że korespondencję czy spotkania radnych opozycji kontrolują pracownicy bezpośrednio podlegli służbowo władzy wykonawczej – dodaje senator.
Ponadto zmiany mają wprowadzić transmisję z lokalu wyborczego (nagranie przechowywane 2 lata), niezwłocznie po sporządzeniu protokołu, przed jego przekazaniem do komisji wyższego stopnia, jego kopia będzie wywieszana w lokalu wyborczym, mężowie zaufania będą mieli prawo brać udział we wszystkich czynnościach komisji, w tym rejestrowania prac. Liczenie głosów ma być możliwe tylko w obecności całej komisji. W lokalu w trakcie głosowania musi przebywać co najmniej 2/3 pełnego składu komisji, a także wprowadza się dwie komisje wyborcze: pierwsza pracuje do zamknięcia lokali wyborczych, a druga liczy głosy.
Jedną ze sztandarowych zmian Prawa i Sprawiedliwości ma być dwukadencyjność wójtów, burmistrzów, prezydentów miast (bez zaliczania już odbytych kadencji, a więc za pierwszą zostanie uznana dopiero najbliższa na lata 2018-2022).
Projekt ustawy przewiduje także likwidację okręgów jednomandatowych w wyborach do rady gminy: wprowadzenie ordynacji proporcjonalnej na wszystkich szczeblach. W każdym okręgu wybierałoby się od 3 do 7 radnych, co zmniejsza możliwość manipulowania. - Dotąd, aby kandydować do rady gminy (analogicznie rady powiatu) należało mieszkać w jej granicach, co prowadziło do absurdów zwłaszcza w większych ośrodkach miejskich, gdzie nierzadko mieszkańcy wyprowadzają się do gmin ościennych – mówił senator Mróz, który przekonuje, że rozszerzenie możliwości kandydowania dla osób zamieszkałych na terenie województwa zlikwiduje te wątpliwości. Zakaz jednoczesnego kandydowania na wójta/ burmistrza/ prezydenta i do rady powiatu/ sejmiku województwa.
W planach jest też zmiana składu Państwowej Komisji Wyborczej, która ma mieć miejsce dopiero po wyborach parlamentarnych w 2019 roku i, jak przekonuje senator, w składzie PKW znajdą się przedstawiciele Sejmu z przewagą klubów opozycyjnych.
