Zgodnie z wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), Royal College of Paediatrics and Child Health, Amerykańskiej Akademii Pediatrycznej oraz Amerykańskiego Stowarzyszenia Optometrycznego, czas spędzany przez dzieci przed ekranami powinien być starannie kontrolowany.
Najważniejsze zasady mówią jasno:
- Ekrany nie mogą zastępować snu, ruchu ani kontaktu z rówieśnikami.
- Rodzice powinni ustalać zasady korzystania z urządzeń, dostosowane do wieku i obowiązków dziecka.
- Nie należy używać ekranów do uspokajania dzieci czy w roli „elektronicznej opiekunki”.
- Ekrany powinny być wyłączone podczas posiłków i rodzinnych spotkań.
WHO zaleca, aby dzieci poniżej 2. roku życia całkowicie unikały ekranów, natomiast w wieku 2–5 lat korzystały z nich maksymalnie godzinę dziennie. Dzieci w wieku szkolnym powinny mieć ograniczony dostęp do ekranów szczególnie przed snem – co najmniej 30–60 minut przed położeniem się do łóżka – oraz unikać urządzeń w sypialni. Zbyt długi czas ekranowy wiąże się z szeregiem zagrożeń: zaburzeniami snu, otyłością, gorszą koncentracją, a nawet problemami emocjonalnymi. Badania wskazują, że dzieci spędzające więcej niż trzy godziny dziennie przy ekranie mają o 35% większe ryzyko prób samobójczych. Długotrwałe korzystanie z ekranów obniża także zdolność czytania ze zrozumieniem i negatywnie wpływa na rozwój struktur mózgu odpowiedzialnych za komunikację i empatię. Ważne jest więc, by dzieci i młodzież uczyły się równowagi między światem cyfrowym a rzeczywistym – poprzez ruch, hobby, zabawę na świeżym powietrzu czy wspólne spędzanie czasu z rodziną.
Problem nadmiernego korzystania z urządzeń dotyczy również dorosłych. Praca zdalna, media społecznościowe i ciągły dostęp do informacji sprawiają, że przeciętny dorosły spędza około 7 godzin dziennie przed ekranem. Choć część tego czasu jest nieunikniona, długotrwała ekspozycja prowadzi do licznych problemów zdrowotnych: bólu pleców, szyi, zmęczenia oczu, bezsenności, a także wzrostu stresu i objawów depresyjnych.
WHO podkreśla, że równowaga jest kluczem – czas ekranowy powinien być zrównoważony innymi aktywnościami: ruchem, spotkaniami towarzyskimi, odpoczynkiem i snem. Warto wprowadzić w codziennym życiu tzw. „godziny bez ekranów” – np. podczas posiłków, spacerów czy wspólnego czasu z rodziną. Nadmierne korzystanie z mediów społecznościowych wpływa również na psychikę. Porównywanie się z idealizowanymi obrazami życia innych może prowadzić do obniżenia samooceny i poczucia osamotnienia. Dlatego eksperci zalecają, by ograniczyć korzystanie z mediów społecznościowych do 30–60 minut dziennie i być świadomym, w jaki sposób wpływają one na nasze emocje.
Jak rozpoznać uzależnienie od ekranu? Zarówno dzieci, jak i dorośli mogą popaść w uzależnienie od ekranów. Objawami są:
ciągła potrzeba korzystania z urządzeń, rozdrażnienie przy próbie ograniczenia czasu ekranowego, izolacja od bliskich,
trudności z koncentracją i motywacją.
W przypadku dzieci uzależnienie od ekranów może prowadzić do pogorszenia relacji rodzinnych, problemów w nauce i zaburzeń emocjonalnych. Dorośli natomiast często zaniedbują obowiązki, sen czy aktywność fizyczną, tłumacząc nadmierne korzystanie z ekranów „koniecznością bycia na bieżąco.
Jak chronić siebie i bliskich przed pułapkami ekranów?
1. Ustal limity czasowe – nawet dorosłym pomagają aplikacje monitorujące czas ekranowy.
2. Rób regularne przerwy – co godzinę wstań od biurka, rozciągnij się, popatrz w dal.
3. Zadbaj o higienę snu – odłóż telefon przynajmniej pół godziny przed snem.
4. Ustal strefy bez ekranów – sypialnia, jadalnia czy czas rodzinny to momenty offline.
5. Bądź wzorem dla dzieci – pokazuj, że można odpoczywać i spędzać czas inaczej niż z telefonem w ręku. Źródła: https://profibaza.pzh.gov.pl/
Czytaj więcej: lepszezycie.info
