Skąd pomysł na taką formę upamiętnienia Powstania Warszawskiego?
- Tak naprawdę pomysł zrodził się kilka lat temu, kiedy Miasto przejęło budynek wraz z działką po piekarni na skrzyżowaniu ul. Pijarskiej i Podwale. To nie tylko ścisłe centrum Jeleniej Góry, ale też jeden z głównych ciągów komunikacyjnych w mieście. To miejsce, obok którego przechodzi i przejeżdża dziennie setki mieszkańców i turystów. Pomyślałem wtedy, że jest to bardzo reprezentacyjny punkt dla godnego uczczenia pamięci Powstańców Warszawskich.
Okrągła, 80. rocznica to bardzo dobry moment na oddanie takiego miejsca mieszkańcom.
- Tak. Mieszkańcy wielokrotnie pytali o możliwość stworzenia miejsca upamiętniającego Powstanie w Jeleniej Górze. Odpowiadałem wtedy, że takie miejsce powstanie właśnie w 80. rocznicę zrywu. W ubiegłym roku na mój wniosek radni Rady Miejskiej Jeleniej Góry specjalną uchwałą nadali temu terenowi nazwę Skwer Powstańców Warszawy.
A skąd pomysł na mural i dlaczego Tomasz Miroszkin?
- Zastanawiałem się jaką formę pamięci o Powstaniu przyjąć w tym miejscu. Kiedy zapadła decyzja o rozbiórce budynku piekarni, padł pomysł, aby wykorzystać fragment ściany i stworzyć mural. To forma, która mocno trafia szczególnie do ludzi młodych, a to od nich zależy, żeby pamięć o naszej historii i najważniejszych wydarzenia przetrwała przez kolejne pokolenia. A skoro mural historyczny to Pan
Tomasz Miroszkin był pierwszym skojarzeniem jeżeli chodzi o sztukę uliczną o tematyce historycznej w naszym mieście. Przypomnę tylko, że jest on autorem m.in. świetnego muralu poświęconego rotmistrzowi Pileckiemu, który stworzył przy ul. Korczaka. Spotkaliśmy się, porozmawialiśmy. Później Pan Tomasz przedstawił swój pomysł i koncepcję malowidła, który przyjęliśmy. I muszę przyznać, że był to strzał w 10. Jestem pod dużym wrażeniem efektu końcowego.
Ale dlaczego taki właśnie skwer w Jeleniej Górze? Część mieszkańców zadaje pytanie: po co nam to?
- To prawda, że temat Powstania Warszawskiego wywołuje czasem skrajne emocje. Niezależnie od ocen, które pozostawiam historykom, było to jedno z najważniejszych i najtragiczniejszych wydarzeń w historii Polski. Tym miejscem i tym muralem chcemy uczcić przede wszystkim pamięć tych, którzy stanęli do tej heroicznej, nierównej walki, ofiary po stronie walczących i ludności cywilnej.
Przypomnę, że według różnych szacunków w Powstaniu i w wyniku represji ze strony Niemców życie straciło około 200 tys. warszawiaków. To miejsce jest dla nich oraz dla wszystkich jeleniogórzan, w tym wielu o korzeniach warszawskich i turystów, którzy będą chcieli oddać im cześć.
Czy będzie jakieś oficjalne otwarcie Skweru, odsłonięcie muralu?
- Nie. Nie planujemy żadnego oficjalnego otwarcia skweru. Zapraszamy w to miejsce po prostu wszystkich, którzy chcą wspólnie oddać hołd powstańcom warszawskim. Czy to 1 sierpnia, w godzinę „W”, jak dzisiaj, czy w każdy inny dzień.
Cieszę się, że miejskim służbom, panu Tomaszowi i wszystkim zaangażowanym udało się zdążyć na czas z przygotowaniem całego skweru. Bardzo za to dziękuję.
(rozmawiał Marcin Ryłko)
